Hape menynë kryesore

Pushtimi italian i Shqipërisë (7 prill – 12 prill, 1939) ishte një fushatë e shpejtë ushtarake e Mbreterisë së Italisë kundër Mbreterisë së Shqipërisë. Konflikti erdhi si rezultat i politikës imperialiste të diktatorit italian Benito Mussolini. Shqipëria u pushtua në menyrë të shpejtë. Sundimtari i saj, mbreti Zog u largua në emigrim dhe vendi u bë pjesë e Perandorisë Italiane si një mbretëri e vecantë në 8 personal me Kurorën Italiane.

Pushtimi italian i Shqipërisë
Italian soldiers passing Albanians, 7 April 1939.png
Ushtarë shqiptarë dhe malësorë largohen drejt Jugosllavisë, 12 prill 1939.
Data prill 7–12, 1939
Vendi Shqipëria
Rezultati Fitore e italianëve
Territori që
ndryshoi
Pushtimi italian i Shqipërisë
Pjesëmarrsit në konflikt
Flag of Italy (1861–1946).svg Italia Flamuri Shqiperia
Komandantët dhe udhëheqësit
Flag of Italy (1861–1946).svg Viktor Emanueli III
Flag of Italy (1861–1946).svg Benito Mussolini
Flag of Italy (1861–1946).svg Alfredo Guzzoni
Flamuri Zogu I
Flamuri Abaz Kupi
Flamuri Mujo Ulqinaku 
Fuqia (kapaciteti)
22,000 ushtarë
600 aeroplanë
8,000 ushtarë
Viktimat dhe humbjet
700të vrarë[1]
700-800[2]

Përmbajtja

Sfondi paraprakRedakto

Shqipëria ishte me një rëndësi të vecantë strategjike për Mbretërinë e Italisë. Strategët e flotës italiane i hodhën sytë drejt portit të Vlorës dhe ishullit të Sazanit në hyrje të Gjirit të Vlorës, që mund tu jepte italianëve kontroll të hyrjes në Detin Adriatik[3]

  Ky artikull nga Wikipedia duhet të përkthehet sa më shpejt që të jetë e mundur nga një gjuhë e huaj në gjuhën shqipe. Ju lutemi të na ndihmoni me kontributin tuaj.

Për më tepër,Shqipëria do të mund ti siguronte Italisë një hyrje detare për në Ballkan. Para Luftës së Parë Botërore, Italia dhe Austro-Hungaria kanë ndihmuar ne krijimin e shtetit shqiptar të pavarur. Gjatë shpërthimit të luftës Italia kishte shansin për të pushtuar gjysmën veriore të Shqipërisë, që të shmangte pushtimin e saj nga Austro-Hungarezët[4].

InvazioniRedakto

Më 7 prill trupat e Mussolinit, të drejtuara nga gjeneral Alfredo Guzzoni, sulmuan gjitha portet e Shqipërisë njëkohësisht. Flota italiane përbëhej nga luftëanijet Giulio Cesare dhe Conte di Cavour, 3 heavy cruiser, 3 light cruiser, 9 destroyers, 14 torpedo, 1 minelayer, 10 anije ndihmëse dhe 9 anije transporti.[5] Anijet u ndanë në katër grupe dhe zbarkuan në Vlorë, Durrës, Shëngjin dhe Sarandë.[5]Durrës, një forcë prej 500 shqiptarëve, xhandarëve dhe vullnetarëve, e udhëhequr nga Abaz Kupi (komandanti i xhandarmërisë së Durrësit), dhe Mujo Ulqinaku, i rezistuan forcave italiane. Të armatosur me armë të lehta dhe tre mitralozë, mbrojtësit rezistuan disa orë.[6] Pas zbarkimit të një numri të madh të tankeve nga anijet, rezistenca u thye dhe brenda 5 orëve italianët morën qytetin.[7]

Kur mëngjesin e 7 prillit 1939 filloi agresioni ushtarak italian kundër Shqipërisë, Zogu nuk i shpalli gjendjen e luftës Italisë dhe kjo qe vetëvrasje politike e cila e dëmtoi jo vetëm atë por edhe Shqipërinë. Kjo çoi në trajtimin e Zogut në Perëndim si emigrant i zakonshëm dhe jo si kryetar i një shteti demokratik. Pasi grabiti arkën e financës shtetërore[8][9], u largua nga Shqipëria pa bërë asnjë deklaratë dhe sapo kaloi kufirin e shpërndau qeverinë duke e lënë Shqipërinë pa qeveri antifashiste në mërgim.[10] Me të dëgjuar këtë lajm, një masë e zemëruar njerëzish sulmoi burgjet, liroi të burgosurit dhe plaçkiti rezidencën e Zogut. Në ora 1:30 pm në ditën e parë gjitha portet shqiptare ishin në duart italianë.[9] Në ora 9:30 a.m. ditën e 8 prillit, trupat italiane hynë në Tiranë dhe morën gjitha ndërtesat qeveritare. Kolonat e ushtarëve italianë marshuan drejt Shkodrës, Fierit dhe Elbasanit. Shkodra u dorëzua në mbrëmje pas 12 orëve luftime. Gjatë sulmit italian në Shkodër turma sulmoi burgjet dhe liroi 200 të burgosur.[11]

Arratisja e Zogut krijoi në Shqipëri vakuum institucional, i cili i dha mundësi Benito Musolinit për të manipuluar statusin politik të Shqipërisë sipas interesave të Italisë fashiste. Më 12 prill një Asamble Kombëtare e përbërë nga kolaboracionistë të rekrutuar nga qarqet monarkiste zogiste dhe qarqet antizogistë në emigracion shpalli se në Shqipëri nuk kishte ndodhur okupacion ushtarak, por vetëm ndërrim i kreut të shtetit.[12]

Shih edheRedakto

FusnotaRedakto

  1. ^ Bernd J. Fischer., Albania at War, 1939-1945, Purdue University Press 1999, p. 22
  2. ^ Bernd J. Fischer., Albania at War, 1939-1945, Purdue University Press 1999, p. 22
  3. ^ Fischer, B. J: Albania at War, 1939-1945, page 5. Hurst, 1999
  4. ^ Albania: A Country Study: Italian Penetration, Library of Congress
  5. ^ a b La Regia Marina tra le due guerre mondiali.
  6. ^ Pearson 2004, p. 444.
  7. ^ Pearson 2004, pp. 444-5.
  8. ^ Frashëri 2014, p. 170.
  9. ^ a b Pearson 2004, p. 454.
  10. ^ Frashëri 2014, p. 123-124.
  11. ^ Pearson, Owen (2004). Albania in the Twentieth Century, A History. Volume I - Albania and King Zog. The Centre for Albanian Studies / I.B.Tauris. f. 454.  978-184511013-0. 
  12. ^ Frashëri 2014, p. 125.

ReferencaRedakto

  • Fischer, Bernd Jürgen (1999). Albania at War, 1939-1945. Hurst.  1-85065-531-6. 
  • Library of Congress Country Study of Albania
  • Akademia e Shkencave të Shqipërisë (2007). Historia e popullit shqiptar: vëllimi i tretë. Tiranë: Toena. 
  • Frashëri, Kristo (2014). Ahmet Zogu: Vështrim historik. Tiranë: M & B. 

Lidhje të jashtmeRedakto