Asambleja e Madhe Kombëtare e Turqisë

(Përcjellë nga Asambleja e Madhe Kombëtare Turke)

Asambleja e Madhe Kombëtare e Turqisë (Turqisht: Türkiye Büyük Millet Meclisi), i njohur edhe si Mexhlisi, është legjislatura njëdhomëshe turke. Ëhtë organi i vetëm që i jepen privilegjet legjislative nga kushtetuta turke. Ajo u themelua në Ankara më 23 prill 1920 në mes të Fushatës Kombëtare. Kjo kushtetutë kishte themeluar paraqeverisjen e saj të njohur si Ministrat e Parë Ekzekutivë të Turqisë (Komiteti Zëvendës i Angazhimit) në maj 1920. Parlamenti ishte themelor në përpjekjet e Mareşal Mustafa Qemal Atatyrk, presidentit të parë të Republikës së Turqisë, dhe kolegëve të tij për të gjetur një shtet i ri nga mbetjet e Perandorisë Osmane.

Asambleja e Madhe Kombëtare e Turqisë
Türkiye Büyük Millet Meclisi
Parlamenti i 27-të e Turqisë
Coat of arms or logo
Vula e parlamentit të Turqisë
Lloji
Lloji
Historia
Krijuar23 prill 1920
Paraprirë ngaAsambleja e Përgjithshme e Perandorisë Osmane
Komiteti i Përfaqësimit
Udhëheqës
Numan Kurtulmuş (AKP)
që nga 24 shkurti 2019
Udhëheqësi i Shtëpisë
Abdullah Güler (AKP)
që nga 7 korriku 2018, AK Parti
Kryetarë kryesor opozitar
Kemal Kılıçdaroğlu (CHP)
që nga 22 maj 2010
Ndërtimi
Vende600
Grupet politike
Qeveria (288)
  •   AKP (288)

Besimi dhe furnizimi (49)

Opozita (240)

Independentet (5)

Vakante (16)

  •   Vakant (16)
Pagesa300,000 vjetor (me përfitime)
Zgjedhjet
Sistemi i votimit
Përfaqësimi proporcional i listës së mbyllur
Metoda D'Hondt me një prag elektoral prej 10%
Zgjedhjet e fundit
24 qershor 2018
Zgjedhjet e ardhshme
18 qershor 2023
RindarjaKëshilli Suprem Zgjedhor
Moto
Egemenlik Kayıtsız Şartsız Milletindir
Sovraniteti i takon pa kushte popullit
Vendi i takimit
Asambleja e Madhe Kombëtare e Turqisë
Bakanlıklar
Ankara, 06543
Turqi
Web faqja
Grand National Assembly of Turkey

Historia

Redakto

Themelimi i Asamblesë Kombëtare

Redakto

Pas Luftës së Parë Botërore, Fuqitë Aleate fitimtare kërkuan copëtimin e Perandorisë Osmane përmes Traktatit të Sèvres.[1] Ekzistenca sovrane e kombit turk do të eliminohej sipas këtyre planeve, përveç një rajoni të vogël. Ndjenja nacionaliste turke u rrit në gadishullin Anadoll, duke shkaktuar krijimin e lëvizjes kombëtare turke. Zhvillimet politike gjatë kësaj periudhe kanë bërë një ndikim të qëndrueshëm i cili vazhdon të ndikojë në karakterin e kombit turk. Gjatë Luftës së Pavarësisë Turke, Mustafa Qemali parashtroi nocionin se do të kishte vetëm një mënyrë për çlirimin e popullit turk pas Luftës së Parë Botërore, domethënë, përmes krijimit të një shteti të pavarur, sovran turk. Sulltanati osman u shfuqizua nga parlamenti i sapokrijuar në vitin 1922, duke hapur rrugën për shpalljen zyrtare të republikës që do të vinte më 29 tetor 1923.

Ndërtesa e parlamentit

Redakto

Ndërtesa aktuale e parlamentit është e treta që strehon parlamentin e vendit. Ndërtesa e cila strehoi së pari parlamentin u shndërrua nga selia në Ankara e Komitetit të Bashkimit dhe Përparimit. Projektuar nga arkitekti Hasip Beu,[2] ai u përdor deri në vitin 1924 dhe tani përdoret si lokacioni i Muzeut të Luftës së Pavarësisë, ndërtesa e dytë që strehoi parlamentin u projektua nga arkitekti Vedat (Tek) Beu (1873–1942) dhe u përdor nga viti 1924 deri më 1960.[2] Tani është shndërruar në Muzeun e Republikës. Asambleja e Madhe Kombëtare tani është vendosur në një ndërtesë moderne dhe imponuese në lagjen Bakanlıklar të Ankarasë.[3] Projekti i ndërtesës monumentale është projektuar nga arkitekti dhe profesori Clemens Holzmeister (1886–1993).[2] Ndërtesa ishte përshkruar në anën e pasme të kartëmonedhave turke prej 50,000 lira të viteve 1989–1999. Ndërtesa u godit nga sulmet ajrore tri herë gjatë përpjekjes për grusht shteti turk në 2016, duke pësuar dëme të dukshme. Më vonë, parlamenti kaloi një rishikim në verën e vitit 2016.

Referime

Redakto
  1. ^ Kinross, Patrick (1977). The Ottoman Centuries: The Rise and Fall of the Turkish Empire (në anglisht). Morrow. ISBN 0-688-03093-9.
  2. ^ a b c "The Grand National Assembly of Turkey". Arkivuar nga origjinali më 4 gusht 2021. Marrë më 3 shtator 2021. {{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  3. ^ Yale, Pat; Virginia Maxwell; Miriam Raphael; Jean-Bernard Carillet (2005). Turkey (në anglisht). Lonely Planet. ISBN 1-74059-683-8.