ShqiptarëtZvicër (gjermanisht: Albaner in der Schweiz) janë që nga viti 1990 një ndër grupet më të mëdha të emigrantëve në vend, kryesisht të ardhur nga Kosova dhe Republika e Maqedonisë, ndërsa një numër i vogël edhe nga Shqipëria. Aktualisht, Zvicra është kthyer në një nga qendrat më të rëndësishme të mërgatës shqiptare.

Shqiptarët në Zvicër
Albaner in der Schweiz
FBBP01 - FCN - 20151028 - Coupe de la Ligue - Lorik Cana.jpg AUT vs. SUI 2015-11-17 (196).jpg Blerim Dzemaili.jpg Azem Maksutaj.jpg
Lorik Cana Valon Behrami Blerim Xhemaili Azem Maksutaj
Elina Duni.jpg AUT vs. SUI 2015-11-17 (254).jpg Xhakabmg.jpg CSKA Moscow v Basel (7).jpg
Elina Duni Xherdan Shaqiri Granit Xhaka Taulant Xhaka
Gjuhët
Shqip
Fetë
Islami  · Krishterimi
Tabela me dhjetë gjuhët më të folura në Zvicër në vitin 2000; Gjuha shqipe flitet nga rreth 95.000 folës
Shqipe si gjuhë kryesore në Zvicër, sipas regjistrimit të vitit 2000

HistoriaRedakto

Deri në gjysmën e dytë të shekullit të 20 ka pasur kontakte sporadike mes Shqipërisë dhe Zvicrës. Dëshmia më e vjetër historike daton në 1431, ku peshkopët shqiptarë u ftuan në Këshillin e Bazelit. Në vitin 1556 në Basel u shfaq një botim i ri i librit të Marin Barletit "De obsidione Scodransi" (Rrethimi i Shkodrës) nga viti 1504 [1][2].

Ky artikull sipas rregullores mbi shkronjat Ç, ç, Ë, ë, bie në kundërshtim me rregulloren e Wikipedisë në gjuhën shqipe, për këtë arsye nuk mund të merret si i saktë derisa të rregullohet.


Në vitet 1970 shqiptarët nga Kosova dhe Maqedonia numëroheshin me proporcione të larta në radhën e punëtorëve emigrantë nga ish-Jugosllavia në Zvicër. Kjo situatë pasqyrohet dhe sot tek shqiptarët që vijnë nga territore si Mali Zi, Maqedonia apo dhe Serbia. Als sich in den 1990er Jahren die politische Situation in Kosovo zuspitzte und die Wirtschaftslage im Südwestbalkan verschlechterte, liessen viele hier seit Jahrzehnten in der Schweiz arbeitende Albaner ihre Familien nachziehen. Anderen Kosovo-Albanern wurde in der Schweiz Asyl gewährt. Gjatë Luftës në Kosovë Zvicra pranoi për arsye humanitare përkohësisht një sasi shqiptarësh si edhe shumë vende të tjera .[3]

Në vitet 1990 Zvicra shërbente si një qendër e rëndësishme për diasporën shqiptare nga Kosova. Në Zvicër u publikuan një seri revistash në gjuhën shqipe, ndërsa pikërisht për këtë bazë të gjerë UÇK gjeti edhe një mbështetje të thellë e të pakursyer që beri që shpesh atje të krijoheshin edhe disa nga bazat e rëndësishme për mbështetje dhe financim dhe organizim të saj.

Ndryshimi i sistemit komunist në Shqipëri nuk pati ndikim të madh në diasporën shqiptare në Zvicër. Im Gegensatz zu Nachbarländern wie Italien und Deutschland nahm die Schweiz kaum albanische Staatsbürger auf und führte illegal Eingewanderte konsequent zurück.

StatistikaRedakto

FejaRedakto

Situata e migrimitRedakto

Shqiptarë të njohur në ZvicërRedakto

LiteraturaRedakto

ReferimetRedakto

  1. ^ Albert Ramaj: Shqiptarët në Zvicër: Histori - Shqiptarët në Zvicër që nga viti 1431 Arkivuar 7 korrik 2011 tek Wayback Machine (PDF; 815 kB) Stampa:De
  2. ^ "Lidhja e kombeve dhe çështja shqiptare". Zëri i Kosovës. 15 prill 2011. Marrë më 2012-04-06.
  3. ^ Albert Ramaj: Die Albaner in der Schweiz: Geschichtliches – Albaner in der Schweiz seit 1431 Arkivuar 7 korrik 2011 tek Wayback Machine