Skellefteå (Laponishtja Ume: Syöldate, Laponishtja e Jugut Skillehte ose Syöldete)[1] është qytet në provincën Västerbotten, Suedi, ndodhet rreth 15 km nga Bottenviken dhe Skelleftehamn.

Skellefteå
Qytet
Njohur si Gulstaden
noform
Kolazh me pamje nga Skellefteå
Vendndodhja
Skellefteå is located in Suedia
Skellefteå
Skellefteå

Koordinatat: 64°45′V 20°57′L / 64.750°V 20.950°L / 64.750; 20.950

Administrimi
Shteti Flamuri Suedia
Provinca Västerbotten
Qarku Qarku Västerbotten
Komuna Kommuna Skellefteå
Sipërfaqja dhe popullsia
Sipërfaqja 24,82 km2
Popullsia 35,852 banorë (2017)
Dendësia 144,45 banorë/km2
Të dhëna të tjera
Zona Kohore CET (UTC+1)
Verore CEST (UTC+2)

Skellefteå ndonjëhere quhet "Guldstaden" (Qyteti i Artë) për shkak të aktiviteteve të gjata të Boliden AB në zonë, si dhe fusha e famshme Skellefteå, një nga mineralet më të pasura në botë. Kompania energjitike në pronësi të plotë e komunës, Skellefteå Kraft, është kompania e dytë më e madhe në pronësi suedeze pas Vattenfall AB. Muzika dhe sporti, duke përfshirë hokej në akull, kanë karakterizuar historinë moderne të qytetit me p.sh Skellefteå AIK dhe festivali Trästock.

HistoriaRedakto

Emri Skellefteå është regjistruar për të qenë shqiptuar si Skelepht në vitin 1327. Në Carta marina emri është shqiptuar Skellitta. Origjina e emrit mbetet e panjohur.

Nga shekulli i 14-të, u bënë përpjekje për të krishterizuar Skellefteå. Sidoqoftë, për pjesën më të madhe të të gjithë territorit të madh suedez të Norrlandit nuk u kristianizua deri disa qindra vjet pas pjesës tjetër të Suedisë dhe shumë zona veriore si Skellefteå mbetën të paeksploruara edhe pas Mesjetës.

Jo para fundit të shekullit të 17-të, filluan të ktheheshin në krishterim popujt autoktonë samët të Suedisë Veriore, shumë për shkak të përpjekjeve të sundimtarit suedez Mathias Steuchius, i cili punoi shumë për ta arritur këtë.

Përfundimisht, arsyeja për interesin e papritur të zgjuar ndaj lumit Skellefteå dhe zonat përreth ishin bazat e mëdha të peshkimit verior të salmonit. Kërkesa në rritje për peshqit u nxit nga një zbatim më i rreptë i agjërimit njëmujor të Kishës Katolike, ku mishi u zëvendësua nga peshku.

Qyteti aktual i Skellefteå është një nga qytetet më të reja të Norrlandit. Ajo u themelua në vitin 1845 nga famullitari Nils Nordlander.

KlimaRedakto

Regjistrimi i temperaturës për Skellefteå është gjithashtu rekordi i temperaturës për provincën Västerbotten. Temperatura më e lartë ishte 34.2 °C më 3 korrik 1968. Në të njëjtën kohë, Aeroporti i Skellefteå kishte 34.0 °C. Më e ftohti ishte në Myrheden, i cili është një vrimë e ftohtë e njohur, me -45.6 °C më 10 janar 1950. Myrheden gjithashtu ka rekordin më të ftohtë me -31.5 °C më 28 tetor 1968.

Skellefteå i përket zonës së klimës 5 në aspektin e trimërisë për bimët. Dallimet janë të mëdha në mes të pjesëve të ndryshme të komunës.

BinjakëzimetRedakto

Njerëz të njohurRedakto

ReferimetRedakto

  1. ^ "Sametinget.se Sydsamiska ortnamn". Marrë më 13 shtator 2014. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)