Hape menynë kryesore
Viktor Gjika

Viktor Gjika ishte një nga regjisorët më të rëndësishëm të filmit shqiptar. Për kontributin e tij thelbësor në filmin shqiptar është vlerësuar me titullin "Artist i Popullit".

JetëshkrimRedakto

Viktor Gjika u lind më 23 qershor 1937Korçë dhe vdiq më 3 mars 2009. Studimet e larta i kreu në Institutin Kinematografik "VGIK" në Moskë, për operator filmi. Është regjisor i shumë filmave të njohur shqiptarë, mes të cilëve përmenden "Horizonte të hapura", "I teti në bronz", "Yjet e netëve të gjata", "Rrugë të bardha", "Rezistencë", "Gjeneral gramafoni" "Nëntori i dytë", "Njeriu me top", "Komisari i dritës", "Përballimi", "Në çdo stinë", "Vjeshtë e nxehtë e '41-it", "Njerëz në rrymë", dokumentarët "Unë jam Ismail Qemali", "Kur ikin korbat (Kosovë)", "Gjuhë që nuk vdes", "Arti shqiptar në shekuj", "Enver Hoxha tungjatjeta", "Rron o rron nuk vdes Fan Noli" etj. Gjatë gjithë karrierës realizoi rreth 15 filma artistikë dhe 25 dokumentarë. Në vitin 1977 i jepet titulli "Artist i Merituar" dhe në 1985 "Artist i Popullit".

“Sa herë që emri i mjeshtrit Viktor Gjika shfaqet në film në cilësinë e regjisorit, spektatori duhet të jetë gati për të kundruar një poezi ngjyrash, tingujsh e imazhesh të cilat e veçojnë plotësisht punën e tij nga regjisorë të tjerë. Ngrohtësia e Korçës nën dëborë gjatë Përballimit (1976), mandolinat, borgjezinë e dikurshme, rrugicat, kafenetë, pazarin, edhe pse realiteti rural e cenon disi panoramën e përgjithshme qytetare, apo tingujt e klarinetës magjepsëse të Bujar Lakos të cilat ndalojnë të qarat e fëmijës në dhimbjen e humbjes së gjyshit në protestë kundër monarkisë te Gjeneral Gramafoni (1978). Mundësinë e një dashurie thelbësisht shqiptare mes Bardhylit dhe Zanës si edhe peizazhi i jetës studentore te Në çdo stinë (1980), apo ndjenjat patriotike që marrin hov sa herë që shohim figurat e Ismail Qemalit, Isa Boletinit dhe Luigj Gurakuqit te Nëntori i dytë (1982), janë disa prej veprave të tij që kanë lënë shenjë të thellë në kujtesën tonë kolektive. E pikërisht, elementi emocional është ai që më tepër se çdo gjë tjetër përbën emëruesin e përbashkët të këtyre filmave. Në një farë mënyre mund të themi se arti i Gjikës zotëron veçanërisht pushtetin e ndjenjave mbi spektatorin, të dashurisë apo të revoltës, të manipulimit emotiv si mjet i ideologjisë totalitare. Por ky manipulim – i kudo dhe i kurdondodhur në kinema si një fabrikë e magjisë – në një pjesë të konsiderueshme të tij zhvishet nga kuptimi krejt instrumental i manipulimit vulgar politik, nga ai që quhet politizim i artit.”[1]

FilmografiRedakto

Si regjisorRedakto

Kur ikin korbat (2000)

Unë jam Ismail Qemali (1997)

Antoni Athanas (1995)

Vitet e rinisë (1988)

Vjeshtë e nxehtë e '41 (1985)

Enver Hoxha, tungjatjeta (1983)

Nëntori i dytë (1982)

Koha e Partisë (1981)

Besniku i Partisë (1980)

Në çdo stinë (1980)

Pranë vatrave, pranë zemrave (1979)

Gjeneral gramafoni (1978)

Njeriu me top (1977)

Përballimi (1976)

Arti shqiptarë në shekuj (1974)

Katër këngë për Partinë (1974)

Rrugë të bardha (1974)

Yjet e netëve të gjata (1972)

10 ditë sulmi (1970)

1 Maj 1970 (1970)

I teti në bronz (1970)

Horizonte të hapura (1968)

Fitimtarët (1966)

Përse mendohen këto male (1965)

Bistricë '63 (1964)

Kur vjen nëntori (1964)

Takimet në Helsinki (1962)

Njeriu kurrë nuk vdes (1961)

Si skenaristRedakto

Kur ikin korbat (2000)

Unë jam Ismail Qemali (1997)

Antoni Athanas (1995)

Njerëz në rrymë (1989)

Në çdo stinë (1980)

Njeriu me top (1977)

Katër këngë për Partinë (1974)

Yjet e netëve të gjata (1972)

10 ditë sulmi (1970)

1 Maj 1970 (1970)

I teti në bronz (1970)

Fitimtarët (1966)

Bistricë ’63 (1964)

Kur vjen nëntori (1964)

Njeriu kurrë nuk vdes (1961)

Si drejtor fotografie/operatorRedakto

Vendetta - Blutrache in Albanien (1996)

Në çdo stinë (1980)

Gjeneral gramafoni (1978)

Horizonte të hapura (1968)

Komisari i Dritës (1966)

Përse mendohen këto male (1965)

Bistricë ’63 (1964)

Heshtje që flet (1964)

Kur vjen nëntori (1964)

Detyrë e posaçme (1963)

Takimet në Helsinki (1962)

Debatik (1961)

Njeriu kurrë nuk vdes (1961)

Migjeni (film)(1961)

ReferimRedakto

  1. ^ Julian Bejko, Shoqëria e Kinemasë, I, Regjimi i vjetër dhe lufta e popullit, Edlora, Tiranë, 2012, fq.106