Virginia zyrtarisht Komonuelthi i Virxhinias, është një shtet në rajonet Mid-Atlantic dhe JuglindorShteteve të Bashkuara, midis Bregut të Atlantikut dhe Maleve Appalchian. Gjeografia dhe klima e Komonuelthit janë formuar nga Blue Ridge Mountains dhe Gjiri Chesapeake, të cilat ofrojnë habitat për pjesën më të madhe të florës dhe faunës së saj. Kryeqyteti i Komonuelthit është Richmond; Virginia Beach është qyteti më i populluar, dhe Fairfax County është nënndarja politike më e populluar. Popullsia e Komonuelthit në vitin 2020 ishte mbi 8.65 milionë, me 36% të tyre që jetonin në zonën metropolitane Baltimore-Washington.

Virxhinia
Virginia
Komonuelthi i Virxhinias
Nickname(s): 
Old Dominion, Mother of Presidents
Motot: 
Sic semper tyrannis
(Shqip: Kështu Gjithmonë ndaj Tiranëve)
Himni: "Our Great Virginia"
Harta e Shteteve të Bashkuara me Virxhinia të theksuar
Harta e Shteteve të Bashkuara me Virxhinia të theksuar
VendiShtetet e Bashkuara
Para shtetësisëKolonia e Virxhinias
U pranua në Bashkim25 qershor 1788 (10-të)
KryeqytetiRichmond
Qyteti më i madhVirginia Beach
Metroja më e madhe dhe zonat urbaneBaltimore–Washington (kombinuar)
Washington (metro dhe urban)
Qeveria
 • GuvernatoriGlenn Youngkin (R)
 • Lieutenant GovernorWinsome Sears (R)
LegjislaturaAsambleja e Përgjithshme
 • Upper houseSenati
 • Lower houseDhoma e Delegatëve
JudiciaryGjykata e Lartë e Virxhinias
Senatorët amerikan
Delegacioni i Dhomës së Përfaqësuesve të SHBA
  • 7 Demokratë
  • 4 Republikanë
(lista)
Sipërfaqja
 • Gjithsej42.774,2 sq mi (110.785,67 km2)
Area rank35-të
Dimensions
 • Gjatësia430 mi (690 km)
 • Gjerësia200 mi (320 km)
Lartësia mbidetare
950 ft (290 m)
Highest elevation5.729 ft (1.746 m)
Lowest elevation0 ft (0 m)
Popullsia
 (2020)
 • Gjithsej8.654.542[1]
 • Rank12-të
 • Dendësia206,7/sq mi (79,8/km2)
 • Dendësia rank14-të
 • Të ardhurat mesatare shtëpiake
$71.535[2]
 • Income rank
10-të
Emri i banorëveVirxhinias
Gjuha
 • Gjuha zyrtareAnglisht
 • Gjuhët e folura
  • Anglisht 86%
  • Spanjisht 6%
  • Të tjerë 8%
Zona kohoreUTC-05:00 (Lindore)
 • Verës (DST)UTC-04:00 (EDT)
Shkurtesa USPS
VA
Kodi ISO 3166US-VA
Shkurtesa tradicionaleVa.
Latitude36° 32′ N to 39° 28′ N
Longitude75° 15′ W to 83° 41′ W
Faqja zyrtarewww.virginia.gov

Historia e zonës fillon me disa grupe indigjene, duke përfshirë Powhatan. Në vitin 1607, kompania e Londrës krijoi Koloninë e Virxhinias si koloninë e parë të përhershme angleze në Botën e Re. Nofka e shtetit të Virxhinias, Dominion i Vjetër, është një referencë për këtë status. Puna e skllevërve dhe toka e fituar nga fiset vendase të zhvendosura nxitën ekonominë në rritje të plantacioneve, por gjithashtu nxitën konflikte brenda dhe jashtë kolonisë. Si një nga Trembëdhjetë Kolonitë origjinale, gjatë Revolucionit Amerikan, ajo u bë pjesë e Shteteve të Bashkuara në vitin 1776. Gjatë Luftës Civile Amerikane, Virxhinia u nda kur qeveria e shtetit në Richmond u bashkua me Konfederatën, por shumë nga qarqet veriperëndimore të shtetit donin për të mbetur me Bashkimin, duke ndihmuar në formimin e shtetit të Virxhinias Perëndimore në vitin 1863. Edhe pse Komonuelthi ishte nën sundimin njëpartiak për gati një shekull pas epokës së Rindërtimit, të dyja partitë kryesore politike janë konkurruese në Virxhinia moderne.

Legjislatura e shtetit të Virxhinias është Asambleja e Përgjithshme e Virxhinias, e cila u krijua në korrik 1619, duke e bërë atë organin më të vjetër ligjbërës aktual në Amerikën e Veriut. Ai përbëhet nga një Senat prej 40 anëtarësh dhe një Dhoma e Delegatëve prej 100 anëtarësh. Qeveria e shtetit është unike në mënyrën se si i trajton qytetet dhe qarqet në mënyrë të barabartë, menaxhon rrugët lokale dhe i ndalon guvernatorët të shërbejnë mandate të njëpasnjëshme. Ekonomia e Virxhinias ka shumë sektorë: bujqësia në Luginën Shenandoah; agjencitë e teknologjisë së lartë dhe federale, duke përfshirë selinë e Departamentit të Mbrojtjes të SHBA-së dhe Agjencisë Qendrore të Inteligjencës, në Virxhinia Veriore; dhe objektet ushtarake në Hampton Roads, vendi i portit kryesor detar të rajonit.

HistoriaRedakto

Virxhinia festoi vitin e saj katërqindvjeçar në vitin 2007, duke shënuar 400 vjet nga themelimi i Kolonisë Jamestown. Festimet theksuan kontributet nga amerikanët vendas, afrikanë dhe evropianë, secila prej të cilëve pati një rol të rëndësishëm në formësimin e historisë së Virxhinias.[3] Lufta, duke përfshirë edhe këto grupe, ka pasur gjithashtu një rol të rëndësishëm. Virxhinia ishte një pikë qendrore në konfliktet nga lufta franceze dhe indiane, Revolucioni Amerikan dhe Lufta Civile, tek lufta e ftohtë dhe lufta kundër terrorizmit.[4] Tregimet e trilluara rreth kolonisë së hershme, në veçanti historia e Pokahontas dhe John Smith, së pari u bënë të njohura në periudhën pas Luftës Revolucionare dhe së bashku me mitet e tjera rreth fëmijërisë së George Washington dhe elitës së plantacioneve në periudhën antebellum, u bënë gurë provash të Virginias. dhe kulturës amerikane dhe ndihmuan në formësimin e politikës dhe besimeve historike të shtetit.[5][6]

Banorë të hershëmRedakto

Njerëzit e parë vlerësohet të kenë mbërritur në Virxhinia mbi 12,000 vjet më parë. Nga 5000 vjet më parë, u shfaqën më shumë vendbanime të përhershme dhe bujqësia filloi në vitin 900 pas epokës sonë. Deri në vitin 1500, popujt Algonquian kishin themeluar qytete të tilla si Werowocomoco në rajonin Tidewater, të cilit i referoheshin si Tsenacommacah. Grupet e tjera kryesore gjuhësore në zonë ishin Siouan në perëndim dhe Iroquoian, të cilët përfshinin Nottoway dhe Meherrin, në veri dhe në jug. Pas vitit 1570, Algonkuianët u konsoliduan nën Wahunsenacawh, në përgjigje të kërcënimeve nga këto grupe të tjera në rrjetin e tyre tregtar. Powhatan kontrollonte më shumë se tridhjetë fise më të vogla dhe më shumë se 150 vendbanime, të cilët ndanin një gjuhë të përbashkët Virginia Algonquian me një popullsi prej rreth 15,000 në 1607. Megjithatë, gjatë atij shekulli, tre të katërtat e popullsisë vendase në Virxhinia do të vdisnin nga lija dhe sëmundje të tjera të Botës së Vjetër.[7]

GjeografiaRedakto

DemografiaRedakto

EkonomiaRedakto

KulturaRedakto

ReferimeRedakto

  1. ^ Bureau, US Census (26 prill 2021). "2020 Census Apportionment Results". Zyra e Regjistrimit të Shteteve të Bashkuara (në anglisht). Marrë më 27 prill 2021.
  2. ^ "Median Annual Household Income". The Henry J. Kaiser Family Foundation (në anglisht). 2017. Marrë më 16 mars 2019.
  3. ^ Kunkle, Fredrick; Vogel, Steve (14 maj 2007). "President Bush Caps Celebration Of Success in Face of Adversity". The Washington Post (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 22 nëntor 2010. Marrë më nëntor 11, 2009.{{cite news}}: Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht (lidhja)
  4. ^ "Virginia Military Dead Database Introduction". Library of Virginia (në anglisht). Qeveria e Virxhinias. 2009. Arkivuar nga origjinali më 3 shtator 2009. Marrë më 26 prill 2009.
  5. ^ Puglionesi, Alicia (4 prill 2019). "How a Romanticized Take on Pocahontas Become a Touchstone of American Culture". History Chanel (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 4 tetor 2019. Marrë më 16 shtator 2019.
  6. ^ Shapiro, Laurie Gwen (22 qershor 2014). "Pocahontas: Fantasy and Reality". Slate Magazine (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 23 qershor 2014. Marrë më 23 qershor 2014.
  7. ^ "1700: Virginia Native peoples succumb to smallpox". National Institutes of Health (në anglisht). 10 korrik 2020. Marrë më 11 qershor 2021.