Hape menynë kryesore

Rezistenca shqiptare gjatë Luftës së Dytë Botërore ishte një lëvizje kryesisht e bindjes komuniste drejtuar kundër forcave pushtuese italiane (deri në 1943) dhe më pas kundër forcave gjermane në Shqipëri, lëvizje e cila çoi në çlirimin e suksesshëm të vendit më 29 nëntor 1944.

Rezistenca shqiptare në Luftën e Dytë Botërore
Pjesë e Lufta e Dytë Botërore
Partizanë në Tiranë.jpg
Partizanë komunistë në Tiranë, 28 nëntor 1944.
Data 1939–1944
Vendi Mbretëria shqiptare
Rezultati Fitore e shqiptarëve
Pjesëmarrsit në konflikt
Flamuri LANÇ
bordered Lëvizja Legalitetit
bordered Balli Kombëtar (disa fraksione, deri në shtator 1943)
 Mbretëria e Italisë (1939-19443)
 Gjermania naziste (1943-1944)
Flamuri Mbretëria shqiptare
bordered Balli Kombëtar (nga shtator 1943 në nëntor 1944)
Komandantët dhe udhëheqësit
Flamuri Enver Hoxha
Flamuri Spiro Moisiu
Flamuri Mehmet Shehu
Flamuri Qemal Stafa  
Flamuri Haxhi Lleshi
Flamuri Abaz Kupi
Flamuri Baba Faja Martaneshi
bordered Francesco Jacomoni
bordered Hermann Neubacher
Flamuri Shefqet Verlaci (1939-1941)
Flamuri Mustafa Merlika-Kruja (1941-1943)
Flamuri Eqrem Libohova (janar–shkurt dhe maj–shtator 1943)
Flamuri Maliq Bushati (shkurt–maj 1943)
Fuqia (kapaciteti)
Nga ~4000 forca në vitin 1942 arriti në ~70,000 forca të rregullta (partizanët) dhe vullnetarë të zonave në nëntor 1944. Më shumë se 600.000 trupa, qëndruan rezidente ose kaluan nëpër Shqipëri gjatë periudhës 1939-1944.
Viktimat dhe humbjet
Rreth 30.000 të vrarë (duke përfshirë edhe civilë), 12.600 të plagosur dhe 44.500 të burgosur ose të dëbuar.[1] 26.595 të vrarë, 21.245 të burgosur dhe 20.800 të plagosur. (Viktima italiane dhe gjermane)[2]
Viktima në total:~6,000[3]
Në analiza të mëvonshme dëshmorët janë saktësuar si vetëm 6 mijë.[3]

Qendra për lehtësim të popullsisë civile (Gjenevë) raportoi se Shqipëria ishte një nga vendet më të rrënuara në Evropë. Rreth 60.000 shtëpi ishin shkatërruar dhe rreth 10% e popullsisë ishte lënë e pastrehë.[4]

Shqipëria u sulmua nga Italia ne 7 prill 1939 si nga ajri dhe nga deti. Në tetor të vitit 1940 forcat bushatet e pushtuan Shqipërinë si një bazë ushtarake për të pushtuar Greqinë, por ata u zmbrapsen shpejt në Shqipëri. Pasi Gjermania naziste mundi Greqinë dhe Jugosllavinë në vitin 1941, krahinat e Kosovës dhe Çamërisë i´u bashkangjitën Shqipërisë, duke krijuar kështu një shtet shqiptar të bashkuar kombësisht. Shteti i ri zgjati deri në nëntor 1944, kur gjermanet që kishin zëvendësuar forcat pushtuese italiane duke ndjekur dorëzimin e Italisë u tërhoqen nga Shqipëria në vitin 1943. Kosova iu ritrupëzua pjesës serbe të Jugosllavisë dhe Çamëria greqisë.

Shqipëria gjatë Luftës së Dytë Botërore

Ndërkohë, grupet e ndryshme komuniste që kishin mbirë në Shqipërinë e Zogut nen drejtimin e dy emisarve te partise komuniste jugosllallave, u shkrinë së bashku për të formuar Partinë Komuniste Shqiptare dhe filluan ti luftojnë pushtuesit si një forcë e bashkuar qëndrese. Pas një beteje të suksesshme kundër fashistëve dhe me pas kunder frontit nacionalist dhe antikomunist të Ballit Kombëtar dhe atij pro-Zog te Legalitetit, komunistët morën kontrollin mbi vendin më 28 nëntor 1944. Enver Hoxha, i zgjedhur nga emisaret jugosllave si sekretar i përgjithshëm i partisë komuniste shqiptare kishte udhëhequr luftën përballuese të forcave komuniste. Shqipëria, e cila para luftës kishte qënë në diktaturën vetjake të Mbretit Zog, do të binte nën diktaturën e eger 40 vjecare te Enver Hoxhës. Vendi qe u zyrtarizua Republika Popullore e Shqipërisë në vitin 1946 dhe në vitin 1976 Republika Popullore Socialiste e Shqipërisë, do te binte ne nje izolim fanatik ku do te pushkatoheshin dhe burgoseshin .Shqiperia u lirua më 20 nëntor 1944 dhe Forcat politike ishin:Balli Kombëtar, Partia Komuniste dhe Legaliteti. Në tetor te vitit 1942 u krijua Shtabi kryesor i perkohshem i cili ne pranverë te vitit 1943 u quajt Shtabi kryesor i Ushtrise Nacionalçlirimtare te Jugosllavise per Kosoven.

ReferencaRedakto

  1. ^ Pearson, Owen (2006). Albania in Occupation and War: From Fascism to Communism 1940-1945. I.B.Tauris. f. 418.  1-84511-104-4. Marrë më 2010-06-09. 
  2. ^ Pearson p.418
  3. ^ a b Dervishi, Kastriot (6 May 2018). "28 mijë dëshmorë, një shifër e falsifikuar. Diktatori: 28 mijë dhe 6 mijë janë afër". Opinion. Marrë më 5 June 2018. 
  4. ^ Jacques, Edwin E. (1995). The Albanians. Mc Farland. f. 426.  978-0-89950-932-7. Marrë më 2011-01-08.